Huh, belonen voor een verkeerd antwoord? Dit is de reactie die ik vaak krijg van studenten wanneer ik ze aanmoedig hun paard te belonen bij een “nee” of een “verkeerd” antwoord.

Een verkeerd antwoord bestaat eigenlijk niet; het paard doet wat het denkt dat een beloning oplevert. Met een verkeerd antwoord bedoel ik een antwoord dat wij niet in gedachten hadden. Wanneer het paard een “fout” antwoord geeft, probeert hij simpelweg te begrijpen wat jij van hem wilt en zoekt het naar een manier om een beloning te verdienen.

Het paard handelt dus vanuit zijn eigen logica en eerdere ervaringen. Wat wij als trainers zien als een fout antwoord, is eigenlijk een kans om inzicht te krijgen in het denkproces en de binnenwereld van het paard. Hoe meer we hierover weten, des te beter we onze training kunnen inrichten.

Waarom zou je belonen voor een verkeerd antwoord?

Even terug naar dat belonen voor die “nee”. Ik snap dat je misschien denkt: “Waarom zou ik dat doen?” Want je krijgt toch wat je beloont? Dus als ik die “nee” of dat verkeerde antwoord beloon, krijg ik meer van het ongewenste gedrag. En ja, in zekere zin is het zo dat je krijgt wat je beloont: wanneer je herhaaldelijk gedrag beloont, krijg je meer van dat gedrag. Maar één keer belonen zorgt er niet voor dat een gedraging is aangeleerd. Dan zou paardentraining wel heel makkelijk zijn, of eh, juist niet, het is maar net hoe goed je timing is. 😉

Omdat een paard zich niet bewust is van concepten als goed en fout, zal hij zich ook niet bewust zijn van het geven van een verkeerd antwoord. Het uitblijven van een beloning na een ‘verkeerd’ antwoord zal daarom zorgen voor verwarring en frustratie, en een minder succesvolle training.

Door je paard na een verkeerd antwoord of een “nee” wel te belonen, geef je hem vertrouwen dat er bij elke poging iets lekkers komt en voorkom je verwarring en frustratie. Dit maakt dat het leerproces aangenamer, ontspannener en effectiever verloopt voor zowel jou als je paard

Hoe voorkom je nog meer nee’s en foute antwoorden?

Wanneer je je paard beloont voor een “nee” of een verkeerd antwoord, is het belangrijk om de training daarna meteen aan te passen. Herhaal dezelfde vraag niet nogmaals, omdat de kans klein is dat je paard nu wel een “ja” of het juiste antwoord geeft.

De vraag die je hebt gesteld, was waarschijnlijk nog te moeilijk voor je paard. Dit kan te maken hebben met emotionele factoren, zoals stress of angst, of het gebrek aan cognitieve vaardigheden om de vraag te begrijpen.

Om te voorkomen dat je je paard verkeerd gedrag aanleert, stel je na het belonen van het verkeerde antwoord een eenvoudigere versie van de vraag. Je verlaagt je criterium en vraagt een versie waarvan je 99% zeker weet dat het paard deze goed kan beantwoorden.

Voorbeeld: je hebt je paard gevraagd een hoge neustarget te doen, je paard brengt zijn neus omhoog maar raakt de target niet aan. Je beloont je paard voor deze poging en vraagt daarna een minder hoge neustarget om het makkelijker te maken. Raakt je paard de target nu wel aan, dan bouw je vanuit daar stapsgewijs weer uit.

Op deze manier hoeven we niet bang te zijn dat ons paard alleen nog maar “nee” zal zeggen, trainen we met keuzevrijheid én voorkomen we een hoop verwarring en frustratie.

Flexibiliteit en schakelen voor een effectieve training

Het is dus belangrijk om flexibel te kunnen zijn tijdens de training en niet koste wat kost vast te houden aan je trainingsplan. Als je paard een “nee” of fout antwoord geeft, is dat waardevolle informatie over de training en zijn binnenwereld. Informatie waarmee je je trainingsplan kunt bijstellen en de training kunt optimaliseren.

Flexibel zijn betekent kunnen schakelen naar wat jouw paard op dat moment nodig heeft om te leren wat jij hem wilt leren. Dat kan een stapje terug zijn, zoals hierboven omschreven, maar ook een pauze of het stoppen van de training zijn hier voorbeelden van.

Wanneer jouw paard merkt dat je zijn grenzen respecteert en inspeelt op zijn behoeften, verhoogt dit zijn plezier en motivatie, waardoor je trainingen effectiever worden. Ook verbeter je de band tussen jou en je paard hiermee.

Meer leren

Zegt jouw paard vaak nee bijvoorbeeld bij zorg of medische handelingen? Verdiep je dan eens in trainen met startbuttons. Lees er hier meer over of kijk op mijn instagram account om een indruk te krijgen van hoe zo’n startbuttontraining eruit ziet.

Loop je regelmatig vast in je training? Download dan mijn gratis e-book “Get back on track“. Het e-book bevat een uitgebreide checklist die je na kunt lopen om inzicht te krijgen in verschillende oorzaken waarop je training vast kan lopen. Natuurlijk geef ik je ook handvatten voor oplossingen om snel weer samen met je paard terug in die fijne trainingsflow te komen!