Je vraagt je misschien af wat het verschil is tussen clickertraining in het algemeen en het trainen met keuzevrijheid. Is elke clickertrainer per definitie ook met keuzevrijheid aan het trainen? Het korte antwoord: nee. Bij het trainen met keuzevrijheid maak je vaak wel gebruik van een clicker, maar niet alle clickertraining geeft het paard keuzevrijheid.

Wat is het verschil tussen trainen met keuzevrijheid en andere vormen van clickertraining?
Hoewel de meeste clickertrainers absoluut positief met hun paard willen omgaan, bestaat ook bij het werken met voer (en dus bij clickertraining) het risico dat je over de grenzen van je paard gaat. Als je bijvoorbeeld een oefening vraagt die fysiek ongemakkelijk of zelfs pijnlijk is, kan het zijn dat het paard de oefening toch uitvoert om het voertje maar te verdienen. Ook emotioneel gezien bestaat dit risico. Vraag je je paard iets heel spannends te doen, zoals de trailer binnenlopen of een spannende medische handeling te ondergaan? Dan bestaat het risico dat het paard het wel doet of toelaat, maar zich er eigenlijk niet fijn bij voelt. Dit kun je natuurlijk deels ondervangen door goed te letten op de stresssignalen van je paard en de oefening op te knippen in heel kleine stapjes, en veel ‘reguliere’ clickertrainers zijn hier gelukkig ook erg actief mee bezig.

Bij het trainen met keuzevrijheid voegen we hier nog wat extra voorzorgsmaatregelen aan toe. Deze zijn er volledig op gericht om het emotioneel welzijn van het paard te bewaken én te verhogen. Met bewaken bedoel ik hierbij dat we in de training ons uiterste best doen om niks te doen dat een paard emotioneel uit balans brengt. Met het verhogen van emotioneel welzijn bedoel ik dat we in al onze interacties (dus ook tijdens het poetsen, uitmesten, en gewoon bij het paard aanwezig zijn) op zo’n manier met het paard omgaan dat deze momenten een verrijking van het leven van het paard zijn. Door deze positieve toevoeging aan het leven zien we dat paarden die met keuzevrijheid worden getraind, na een tijdje ook op andere gebieden steeds optimistischer en veerkrachtiger worden. Ze ontwikkelen zich als een autonoom, zelfstandig, en zelfverzekerd paard. Daardoor wordt hun leven makkelijker en plezieriger.

Hoe ziet paarden trainen met keuzevrijheid er in de praktijk uit?
In de praktijk ziet dat er als volgt uit:

•  Tijdens mijn lessen en trainingen is altijd een alternatieve voerbron aanwezig. Het paard kan er dus altijd voor kiezen de beloning ook elders te gaan halen. Dit zorgt dat hij nooit iets moet doen wat hij niet wil om het voertje maar te krijgen.
• We trainen altijd in vrijheid. Dit betekent dat het paard vrij is om aan te sluiten of weg te lopen. Weglopen wordt nooit bestraft met een vervelende consequentie. We gaan het paard dan dus niet in beweging zetten, maar nemen ook de voerbron niet weg. Het paard is volledig vrij om wel of niet mee te doen.
• Dit betekent dat we het paard ook belonen als hij nee zegt. Raakt je paard de startbutton niet aan, loopt hij weg, of voert hij een oefening niet uit? Dan krijgt hij tóch een beloning – en natuurlijk sturen we direct daar de training op bij.
• We besteden veel aandacht aan de trainingssetup. Voordat we beginnen, denken we na over wat we gaan trainen, waar we dat gaan doen, en hoe we de ruimte inrichten om het zo duidelijk en makkelijk mogelijk te maken voor het paard. We zoeken altijd naar manieren om het gewenste gedrag uit te lokken door omgevingsfactoren handig in te zetten, en laten het paard zo min mogelijk zelf maar uitzoeken wat de bedoeling is. Het pad naar het verdienen van de beloning is zo helder en makkelijk mogelijk. Hiermee voorkomen we frustratie en onzekerheid bij het paard.

Wat levert het werken met keuzevrijheid je op?
Waarom zou je ervoor kiezen te trainen met keuzevrijheid? Het is immers best een omschakeling vanuit hoe je tot nu toe misschien je paard hebt getraind. Dat is niet altijd makkelijk… en je vraagt je misschien af waarom je al die moeite zou moeten doen. Kun je niet gewoon een beetje clickeren voor vrijheidsdressuuroefeningen en verder blijven rijden zoals je altijd reed? Ik leg je graag uit waarom ik ervoor kies om in mijn training zoveel mogelijk met keuzevrijheid te werken:

• Trainen met keuzevrijheid zorgt voor een hechtere band met je paard. Omdat je de training volledig zo inricht dat je paard zich altijd zo fijn mogelijk voelt, zal hij je gaan zien als een betrouwbare en vriendelijke trainingspartner. Jullie doen samen immers alleen maar fijne en leuke dingen, en dit maakt dat jullie vriendschap steeds sterker en hechter wordt. Jij wordt een voorspellers van leuke en fijne dingen: als je paard jou ziet, weet hij dat het gezellig en interessant gaat worden. Dit maakt dat hij ontzettend blij gaat zijn om jou te zien – en dat maakt jou weer blij.
• Je krijgt waardevolle informatie over de binnenwereld van je paard. Veel paarden hebben geleerd dat ze niet mogen laten zien wat ze voelen – gedrag zoals wegstappen of ‘staken’ is het in verleden vaak afgestraft geweest. Door te gaan trainen met keuzevrijheid leer je luisteren naar de stem van je paard. Dit vertelt je van alles: hoe voelt mijn paard zich vandaag, wat vindt hij van deze oefening, waar wordt hij blij van en waarvan eigenlijk niet? Kortom: hoe voelt hij zich bij wat we samen doen? Al deze informatie helpt jou weer om de training zo optimaal mogelijk af te stemmen op de behoeften van je paard.
• Je bent het aan je paard verplicht om rekening met hem te houden. Ik vind dat als je ervoor kiest een paard te nemen, het jouw verantwoordelijkheid is om te streven naar een zo goed mogelijk leven voor dit dier. Daarbij hoort ook training die een positieve bijdrage levert aan de kwaliteit van leven en het emotionele welzijn. Training hoort een verrijking te zijn, geen strafkamp.
• Je ervaart zelf meer vrijheid. Je kan het grote moeten loslaten. Waar ik vroeger dacht dat je een paard moest rijden, meerdere keren per week moest trainen, of alles eruit moest halen wat er in zit, is er nu veel meer ruimte om te genieten van ons samenzijn en onze gezamenlijke ontwikkeling. Het zal je verbazen hoeveel lucht en ruimte dit geeft.

Voor wie is trainen met keuzevrijheid geschikt?
Trainen met keuzevrijheid is voor elk paard geschikt, maar niet voor elke mens. Het vraagt namelijk nogal wat van je. Om succesvol te kunnen trainen met keuzevrijheid is het belangrijk dat jij:

• Het emotionele welzijn van je paard belangrijk vindt en je training daarop wilt aanpassen.
• Een open mindset hebt en bereid bent je te verdiepen in nieuwe concepten en denkwijzen.
• Flexibel bent en verwachtingen kunt loslaten als blijkt dat je paard van bepaalde dingen minder geniet dan jij.
• Bereid bent indien nodig je management onder de loep te nemen en waar nodig bij te schaven – dit houdt in dat je kritisch durft te kijken naar de huisvesting, kudde-situatie, en voeding van je paard.
• Weer echt wilt genieten van en met je paard en van de geweldige band die jullie samen gaan opbouwen!

Paarden leren trainen met keuzevrijheid
Wil jij meer weten over trainen met keuzevrijheid? Dan heb ik twee mogelijkheden voor je. Je kan er zelfstandig induiken met behulp van één van mijn online cursussen, of je kunt individuele begeleiding nemen.
Zie ik je bij één van de twee?